بافت

استان كرمان با دارا بودن ويژگي هايي مانند تنوع اقليمي، مراتع گسترده و وجود نژادهاي شاخص و بي مانند، از مهم ترين مناطق پرورش دام و طيور در كشور است و ارزش توليدات دامي آن، سالانه به ميلياردها ريال مي رسد. هم چنين عشاير در هر سال ۹۰۰ تن كرك مرغوب، بيشتر در ارتفاعات مركزي استان از جمله در شهرستان بافت توليد و صادر مي كنند كه اين ميزان، ۸۰ درصد كرك توليدي كشور است.
خلوص بالا، زياد بودن نسبت كرك به مو و ظرافت مطلوب كرك توليدي، از ويژگي هاي اصلي اين نوع كرك به شمار مي رود. اين الياف به خاطر جلا پذيري، دوام، گرما و جنبه تجملي و زينتي خود، مورد توجه بسيار واقع اند؛ به گونه اي كه در دوران قاجار در حكم ذخاير و پشتوانه هاي مالي محسوب مي شدند و قيمت هر تاقه آن در حدود ۳۰ سكه طلا بود.
در اين ميان بز كركي رايني به علت توليد اين نوع از الياف دامي كه سالانه فراتر از ۲۰ ميليون دلا ر ارز عايد كشور مي كند، نقش عمده در اقتصاد دامداري ايران دارد.
شمار اين بزها در حال حاضر به دو ميليون را‡س مي رسد و ميزان درصد كرك خالص آن بيش از ديگر دام هاست. از موي اين بز براي تهيه سياه چادر و از كرك آن در تهيه پوشاك استفاده مي شود. اما پرورش دهندگان اين نوع دام، با مشكلات و موانعي مانند تخريب مراتع، كمبود و گراني علوفه و بيماري هاي دامي روبه رو هستند كه امكان توسعه بيشتر اين دام را از آنها سلب مي كند.
معاون امور دام و طيور سازمان جهاد كشاورزي استان كرمان با اشاره به خشك سالي و نروييدن نباتات در سال هاي اخير مي گويد: بسياري از اين خانواده ها مجبورند از جو، به عنوان مهم ترين علوفه دستي براي تلطيف دام استفاده كنند كه اين امر، هزينه اي سنگين به دامداران وارد مي سازد.
وي مي افزايد: يكي از مشكلات اساسي ما در صنعت كرك، نداشتن محصول نهايي است. با آن كه استان كرمان يكي از مراكز مهم توليد كننده الياف در كشور به شمار مي رود، اما از داشتن حتي يك كارخانه ريسندگي نيز محروم است.
وي مي گويد: بخش عمده محصول ما توسط دو كارخانه داخلي خريداري مي شود و به همين خاطر، صدور كرك خام به خارج از كشور ممنوع شده كه اين مساله موجب پايين آمدن قيمت كرك و وارد شدن ضربه هاي بسيار به توليد كنندگان شده است.
معاون امور دام و طيور سازمان جهاد كشاورزي استان كرمان هم چنين درباره  روش خريد محصول كرك از دامداران مي افزايد: هيچ ضابطه و معياري در اين زمينه وجود ندارد. چرا كه بيشتر خريداران اين محصول را دلالان و تاجراني تشكيل مي دهند كه مبناي خريدشان بر اساس كيفيت است.
معاون امور دام استان مي گويد: در حالي كه ميزان توليد كرك خالص در استان ۹۰۰ تن است، سالا نه بيش از هزار و دويست تن كرك در استان خريد و فروش مي شود. زيرا دلالان، كرك هاي ناخالص و دباغي شده را به اين كرك خالص اضافه مي كنند تا حجم آن را بالا  ببرند.
وي با تاكيد بر لزوم برنامه ريزي دقيق در زمينه طراحي سيستم خريد و جمع آوري كرك از عشاير با قيمت مناسب، از كافي نبودن اعتبارات با نياز توليد كنندگان و نبود نيروي متخصص مورد نياز به عنوان ديگر مشكلا ت صنعت كرك ياد مي كند.
وي هم چنين به طرح جامع اصلا ح نژاد بز كركي، بحث تعادل دام و مرتع پروژه تلقيح مصنوعي به عنوان برنامه هاي در دست اجرا در اين زمينه اشاره مي كند و مي گويد: برنامه هاي ما متناسب با حجم توليد نيستند و ما با داشتن دو ميليون را‡س بز كركي، تنها براي ۲۰ هزار را‡س يعني كمتر از يك درصد برنامه داريم.
وي مي افزايد: با وجود طرح جامع دولت در زمينه تصدي گري و محول كردن كار مردم به خودشان، هنوز بخش خصوصي در اين زمينه فعال نشده است.